C. Iulius Caesar, De Bello Gallico 5.36
With the fighting still going on, the two Roman commanders take different views of what to do. The passage covers the exchange between Q. Titurius Sabinus and Ambiorix, carried by the interpreter Cn. Pompeius, and Sabinus's proposal to the wounded Cotta.
Tier 1
Q. Titūrius Sabīnus haec omnia timēbat. procul Ambiorīgem vīdit: Ambiorīx suīs mīlitibus verba fortia dīcēbat. tum Sabīnus interpretem suum, Cn. Pompēium, ad Ambiorīgem mīsit. interpres haec verba dīxit: "Sabīnus tē rogat: parce mihi et mīlitibus meīs!"
Ambiorīx respondit: "sī Sabīnus mihi dīcere vult, licet. spērō: multitūdō mea mīlitibus Rōmānīs salūtem dabit. tibi ipsī vērō nēmō nocēbit. fidem meam tibi dō."
tum Sabīnus ad Cottam vēnit. Cotta vulnerātus erat. Sabīnus dīxit: "ex proeliō excēdāmus et cum Ambiorīge verba faciāmus. spērō: Ambiorīx et mihi et mīlitibus nostrīs salūtem dabit."
sed Cotta respondit: "ad hostem armātum nōn ībō." Cotta in eā sententiā mānsit.
Tier 2
Q. Titūrius Sabīnus hīs rēbus permōtus est. cum procul Ambiorīgem cōnspexisset, quī suōs cohortābātur, interpretem suum Cn. Pompēium ad eum mīsit et haec verba mandāvit: "parce mihi mīlitibusque meīs!"
Ambiorīx respondit: "sī mēcum colloquī vīs, licet. spērō: ā multitūdine meā impetrārī poterit id quod ad mīlitum salūtem pertinet. tibi ipsī vērō nihil nocēbitur; in eam rem fidem meam interpōnō."
tum Sabīnus cum Cottā sauciō commūnicāvit: "cōnsilium mihi est cum Ambiorīge colloquī. ex proeliō igitur excēdāmus et ūnā ad eum eāmus. spērō: ab eō dē meā ac mīlitum salūte impetrāre poterimus."
sed Cotta respondit: "ad hostem armātum nōn ībō." atque in eā sententiā persevērāvit.
Tier 3
Q. Titūrius [Sabīnus], permōtus hīs rēbus, cum procul cōnspēxisset Ambiorīgem cohortantem suōs, mittit interpretem suum Cn. Pompēium ad eum rōgātum ut parcat sibi mīlitibusque.
ille [Ambiorīx], appellātus, respondit: sī [Sabīnus] velit colloquī sēcum, licēre; spērāre posse impetrārī ā multitūdine quod pertineat ad salūtem mīlitum; [Sabīnō] ipsī vērō nihil nocitum īrī, inque eam rem sē interpōnere suam fidem.
ille [Sabīnus] commūnicat cum Cottā sauciō, sī videātur, ut excēdant pugnā et colloquantur ūnā cum Ambiorīge: spērāre posse impetrārī ab eō dē suā ac mīlitum salūte.
Cotta negat sē itūrum esse ad hostem armātum atque persevērat in eō.
Tier 4 - Liber Ipse
hīs rēbus permōtus Q. Titūrius, cum procul Ambiorīgem suōs cohortantem cōnspēxisset, interpretem suum Cn. Pompēium ad eum mittit rōgātum ut sibi mīlitibusque parcat. ille appellātus respondit: sī velit sēcum colloquī, licēre; spērāre ā multitūdine impetrārī posse, quod ad mīlitum salūtem pertineat; ipsī vērō nihil nocitum īrī, inque eam rem sē suam fidem interpōnere. ille cum Cottā sauciō commūnicat, sī videātur, pugnā ut excēdant et cum Ambiorīge ūnā colloquantur: spērāre ab eō dē suā ac mīlitum salūte impetrārī posse. Cotta sē ad armātum hostem itūrum negat atque in eō persevērat.
