C. Iulius Caesar, De Bello Gallico 5.37
Sabinus goes out to the conference with the officers he has around him. The passage covers the parley itself, the fighting at the Roman camp, and the eagle-bearer L. Petrosidius, who appears here for the first time, along with the winter quarters of T. Labienus.
Tier 1
Sabīnus tribūnōs mīlitum et centuriōnēs prīmōrum ōrdinum, quōs circum sē habēbat, vocāvit. tum ad Ambiorīgem accessit. Ambiorīx eī dīxit: "arma abice!" Sabīnus arma abiēcit et suīs mīlitibus imperāvit: "vōs quoque idem facite!"
interim Sabīnus et Ambiorīx dē pāce agēbant. sed Ambiorīx multa verba dīcēbat: nam mīlitēs suī interim Sabīnum circumveniēbant. tum Gallī Sabīnum interfēcērunt.
tum Gallī, mōre suō, vīctōriam clāmāvērunt et magnum clāmōrem sustulērunt. deinde in nostrōs impetum fēcērunt et ōrdinēs Rōmānōs turbāvērunt. ibi L. Cotta fortiter pugnābat, sed hostēs eum interfēcērunt cum maximā parte mīlitum.
reliquī mīlitēs in castra fūgērunt, unde ēgressī erant. inter eōs erat L. Petrosīdius, mīles quī aquilam portābat. magna multitūdō hostium eum premēbat. itaque aquilam intrā mūrum castrōrum iēcit. ipse prō castrīs fortissimē pugnābat, et ibi cecidit.
illī Rōmānī quī in castrīs erant hostēs aegrē prohibēbant usque ad noctem. tum omnēs dīxērunt: "nēmō nōs iam servābit." itaque nocte sē ipsī interfēcērunt: nēmō relictus est.
paucī tamen ex proeliō fūgerant. per silvās longē errāvērunt et tandem ad castra T. Labiēnī lēgātī vēnērunt. ibi Labiēnō omnia dīxērunt.
Tier 2
Sabīnus tribūnōs mīlitum, quōs in praesentiā circum sē habēbat, et prīmōrum ōrdinum centuriōnēs sē sequī iussit; et, cum propius Ambiorīgem accessisset, Ambiorīx eum iussit arma abicere. Sabīnus imperātum fēcit suīsque imperāvit: "vōs quoque idem facite!"
interim dē condiciōnibus inter sē agēbant. sed Ambiorīx cōnsultō diū loquēbātur, ut mīlitēs suī Sabīnum paulātim circumvenīrent. tum Sabīnus circumventus interfectus est.
tum vērō Gallī, mōre suō, vīctōriam conclāmāvērunt atque ululātum sustulērunt; impetū in nostrōs factō, ōrdinēs Rōmānōs perturbāvērunt. ibi L. Cotta pugnāns interfectus est cum maximā parte mīlitum.
reliquī sē in castra recēpērunt, unde ēgressī erant. ex quibus L. Petrosīdius aquilifer, cum magnā multitūdine hostium premerētur, aquilam intrā vāllum prōiēcit; ipse prō castrīs fortissimē pugnāns occīsus est.
illī Rōmānī aegrē ad noctem oppugnātiōnem sustinuērunt; nocte omnēs, ad ūnum, sē ipsī interfēcērunt, quod salūtem iam dēspērābant.
paucī ex proeliō ēlapsī incertīs itineribus per silvās ad T. Labiēnum lēgātum in hīberna pervēnērunt atque eum dē rēbus gestīs certiōrem fēcērunt.
Tier 3
Sabīnus iubet tribūnōs mīlitum, quōs habēbat in praesentiā circum sē, et centuriōnēs prīmōrum ōrdinum sequī sē et, cum accessisset propius Ambiorīgem, iussus abicere arma, facit imperātum et imperat suīs ut idem faciant.
interim, dum agunt inter sē dē condiciōnibus et sermō longior īnstituitur cōnsultō ab Ambiorīge, [Sabīnus] circumventus paulātim interficitur.
tum vērō, mōre suō, conclāmant vīctōriam atque tollunt ululātum et, impetū in nostrōs factō, perturbant ōrdinēs. ibi L. Cotta, pugnāns, interficitur cum maximā parte mīlitum.
reliquī recipiunt sē in castra unde ēgressī erant. ex quibus L. Petrosīdius aquilifer, cum premerētur magnā multitūdine hostium, prōiēcit aquilam intrā vāllum; ipse, pugnāns prō castrīs fortissimē, occīditur.
illī [Rōmānī] sustinent aegrē oppugnātiōnem ad noctem; noctū omnēs, ad ūnum, dēspērātā salūte sē ipsī interficiunt.
paucī ex proeliō ēlapsī perveniunt incertīs itineribus per silvās ad T. Labiēnum lēgātum in hīberna atque faciunt eum certiōrem dē rēbus gestīs.
Tier 4 - Liber Ipse
Sabīnus quōs in praesentiā tribūnōs mīlitum circum sē habēbat et prīmōrum ōrdinum centuriōnēs sē sequī iubet et, cum propius Ambiorīgem accessisset, iussus arma abicere imperātum facit suīsque ut idem faciant imperat. interim, dum dē condiciōnibus inter sē agunt longiorque cōnsultō ab Ambiorīge īnstituitur sermō, paulātim circumventus interficitur. tum vērō suō mōre vīctōriam conclāmant atque ululātum tollunt impetūque in nostrōs factō ōrdinēs perturbant. ibi L. Cotta pugnāns interficitur cum maximā parte mīlitum. reliquī sē in castra recipiunt unde erant ēgressī. ex quibus L. Petrosīdius aquilifer, cum magnā multitūdine hostium premerētur, aquilam intrā vāllum prōiēcit; ipse prō castrīs fortissimē pugnāns occīditur. illī aegrē ad noctem oppugnātiōnem sustinent; noctū ad ūnum omnēs dēspērātā salūte sē ipsī interficiunt. paucī ex proeliō ēlapsī incertīs itineribus per silvās ad T. Labiēnum lēgātum in hīberna perveniunt atque eum dē rēbus gestīs certiōrem faciunt.
