C. Iulius Caesar, De Bello Gallico 5.38
Ambiorix leaves the site of the fighting and rides to the neighboring peoples. The passage covers his journey to the Aduatuci and the Nervii and the speech he makes to them about the legion wintering under Cicero.
Tier 1
Ambiorīx Rōmānōs vīcit. propter hanc victōriam laetus erat. statim cum equitibus ad Aduātucōs iit. Aduātucī prope regnum eius habitābant. et nocte et diē iter fēcit. peditibus dīxit: "post mē venīte!"
Ambiorīx Aduātucīs rem dēmōnstrāvit. Aduātucī īrātī erant et bellum parāvērunt. posterō diē Ambiorīx ad Nerviōs vēnit. Nerviōs monuit: "nunc tempus est! nunc vōs in perpetuum līberāre potestis. Rōmānī vōbīs multās iniūriās fēcērunt. nunc Rōmānī poenās dabunt!
duo lēgātī Rōmānī interfectī sunt. multī mīlitēs Rōmānī periērunt. hoc facile est: ūna legiō cum Cicerōne hiemat. eam legiōnem subitō opprimere et interficere potestis. ego vōs iuvābō."
hāc ōrātiōne Ambiorīx Nerviīs facile persuāsit.
Tier 2
Ambiorīx, laetus propter hanc victōriam, statim cum equitātū in Aduātucōs excēdit, quī fīnitimī erant regnō eius; et nocte et diē iter facit et peditātum post sē venīre iubet.
postquam Ambiorīx rem dēmōnstrāvit et Aduātucōs concitāvit, posterō diē in Nerviōs pervēnit. Nerviōs monet: "nōlīte dīmittere hanc occāsiōnem! nunc vōs in perpetuum līberāre potestis et Rōmānōs pūnīre prō eīs iniūriīs quās accēpistis.
duo lēgātī interfectī sunt et magna pars exercitūs periit. nihil difficile est: legiō, quae cum Cicerōne hiemat, subitō opprimī et interficī potest. ego vōbīs adiūtor erō."
hāc ōrātiōne Ambiorīx Nerviīs facile persuādet.
Tier 3
Ambiorīx, hāc victōriā sublātus, statim cum equitātū in Aduātucōs proficīscitur, quī erant eius regnō fīnitimī; neque noctem neque diem intermittit et peditātum sēsē subsequī iubet.
rē dēmōnstrātā Aduātucīsque concitātīs, posterō diē [Ambiorīx] in Nerviōs pervenit hortāturque [eōs] nē occāsiōnem suī in perpetuum līberandī atque ulcīscendī Rōmānōs prō eīs iniūriīs quās accēperint dīmittant; dēmōnstrat duōs lēgātōs interfectōs esse magnamque partem exercitūs interīsse; nihil esse negōtī legiōnem, quae cum Cicerōne hiemet, subitō oppressam interficī; sē ad eam rem adiūtōrem profitētur.
facile hāc ōrātiōne Nerviīs persuādet.
Tier 4 - Liber Ipse
hāc victōriā sublātus Ambiorīx statim cum equitātū in Aduātucōs, quī erant eius regnō fīnitimī, proficīscitur; neque noctem neque diem intermittit peditātumque sēsē subsequī iubet. rē dēmōnstrātā Aduātucīsque concitātīs, posterō diē in Nerviōs pervenit hortāturque nē suī in perpetuum līberandī atque ulcīscendī Rōmānōs prō eīs quās accēperint iniūriīs occāsiōnem dīmittant; interfectōs esse lēgātōs duōs magnamque partem exercitūs interīsse dēmōnstrat; nihil esse negōtī subitō oppressam legiōnem quae cum Cicerōne hiemet interficī; sē ad eam rem profitētur adiūtōrem. facile hāc ōrātiōne Nerviīs persuādet.
