C. Iulius Caesar, De Bello Gallico 6.18
The ethnography continues with Gallic claims about their own descent and the customs that follow from it. The subject is the ancestry the druids teach, the reckoning of time that goes with it, and a rule governing when a son may appear beside his father in public. Dis Pater, the Roman god of the underworld, appears here for the first time in the series.
Tier 1
Gallī ita dīcunt: 'omnēs Plūtōnem patrem habēmus. Plūtō deus est. Plūtō sub terrā regnat.' druidēs hoc docent.
Gallī tempus nōn diēbus sed noctibus numerant. prīmum nox venit, deinde diēs. itaque diēs nātālēs et prīmōs diēs mēnsium annōrumque ita numerant.
Gallī in aliīs quoque rēbus ā cēterīs gentibus differunt. fīliī parvī ad patrem in pūblicō venīre nōn possunt. pater id nōn vult. ubi fīlius vir factus est et in bellō pugnāre potest, tum ad patrem venīre potest.
Gallī enim ita putant: 'turpe est. fīlius puer apud patrem in pūblicō stāre nōn dēbet.'
Tier 2
Gallī ita dīcunt: 'omnēs ā Dīte patre nātī sumus.' druidēs hoc docent.
ob eam causam Gallī tempus nōn numerō diērum sed numerō noctium fīniunt. diēs nātālīs et initia mēnsum et annōrum ita observant: nox prior est, diēs sequitur.
in reliquīs quoque vītae īnstitūtīs ā cēterīs gentibus differunt. fīliōs enim suōs palam ad sē adīre nōn patiuntur, nisi cum adolēvērunt et in bellō pugnāre possunt.
turpe quoque hoc dūcunt: fīlius puer in pūblicō apud patrem stāre nōn dēbet.
Tier 3
Gallī praedicant sē omnēs prōgnātōs esse ab Dīte patre, idque dīcunt prōditum esse ab druidibus. ob eam causam fīniunt spatia omnis temporis nōn numerō diērum sed noctium; sīc observant diēs nātālīs et initia mēnsum et annōrum ut diēs subsequātur noctem.
in reliquīs vītae īnstitūtīs ferē differunt ab reliquīs hōc, quod nōn patiuntur suōs līberōs palam adīre ad sē, nisi cum adolēvērunt ut possint sustinēre mūnus mīlitiae, et dūcunt turpe fīlium puerīlī aetāte adsistere in pūblicō in cōnspectū patris.
Tier 4 - Liber Ipse
Gallī sē omnēs ab Dīte patre prōgnātōs praedicant, idque ab druidibus prōditum dīcunt. ob eam causam spatia omnis temporis nōn numerō diērum sed noctium fīniunt; diēs nātālīs et mēnsum et annōrum initia sīc observant ut noctem diēs subsequātur. in reliquīs vītae īnstitūtīs hōc ferē ab reliquīs differunt quod suōs līberōs, nisi cum adolēvērunt ut mūnus mīlitiae sustinēre possint, palam ad sē adīre nōn patiuntur fīliumque puerīlī aetāte in pūblicō in cōnspectū patris adsistere turpe dūcunt.
