Plīnius Minor
C. Plīnius Caecilius Secundus, quī "Plīnius Minor" appellātur, eques Rōmānus erat. annō 814 AUC (61 CE) in oppidō Cōmō nātus est. Cōmum in Italiā, prope Alpēs, est. pater eius mox mortuus est. itaque avunculus puerī, quī "Plīnius Māior" appellātur, puerum cūrāvit et bonōs magistrōs eī dedit. avunculus annō 832 AUC (79 CE) apud montem Vesuvium periit; in testāmentō suō Plīnium fīlium suum fēcerat. ita iuvenis nōmen avunculī accēpit.
Plīnius, ubi iuvenis erat, Rōmae causās in iūdiciō ēgit. ōrātor clārus erat et multōs hominēs dēfendit. per multōs annōs per "cursum honōrum" prōcessit: tribūnus, quaestor, praetor, et tandem cōnsul factus est annō 853 AUC (100 CE). posteā imperātor Trāiānus eum ad prōvinciam Bīthȳniam et Pontum mīsit. haec prōvincia in Āsiā Minōre erat; ibi Plīnius prō imperātōre prōvinciam regēbat.
Plīnius multās epistulās scrīpsit, et CCXLVII epistulae ad nostra tempora mānsērunt. in IX librīs sunt epistulae ad amīcōs; liber X epistulās ad Trāiānum imperātōrem continet. in hīs librīs Plīnius dē vītā Rōmānā multa nārrat: dē iūdiciīs et dē pecūniā pūblicā, dē servīs et lībertīs, dē agrīs et dē librīs et dē amīcīs.
duae epistulae ad Tacitum missae nōtissimae sunt. Tacitus enim amīcus Plīniī et scrīptor magnus erat, et dē monte Vesuviō scīre volēbat. in hīs epistulīs Plīnius dē igne montis et dē morte avunculī nārrat: avunculus, dum aliōs servāre temptat, apud Stabiās periit.
epistula dē Chrīstiānīs quoque nōtissima est. dum Plīnius in Bīthȳniā est, aliī hominēs Chrīstiānōs ad eum dūxērunt, quod Chrīstiānī deōs Rōmānōs colere nōlēbant. Plīnius tamen rem novam nōn intellegēbat: nesciēbat enim quid facere dēbēbat. itaque epistulam ad Trāiānum scrīpsit et cōnsilium rogāvit. Trāiānus rescrīpsit: "Chrīstiānōs quaerere nōn dēbēs. sed sī quis Chrīstiānus ad tē ductus est et deōs Rōmānōs colere nōn vult, poenam dare dēbet."
Plīnius ipse in prōvinciā mortuus est. epistulae eius tamen manent, et nōs multa dē imperiō Rōmānō et dē iūre Rōmānō docent.